سند دفترچه ای چیست؟
سند دفترچه ای که خیلی ها آن را با اسم «سند منگوله دار» هم می شناسند، در واقع یک سند مالکیت رسمی برای املاک بوده که تا سال 1390 صادر می شد. این سندها چندبرگی و دست نویس هستند و یک پلمپ سربی (همان منگوله) دارند که نشان اصالت شان است. هرچند امروز سندهای تک برگی جایشان را گرفته اند، اما هنوز سندهای دفترچه ای اعتبار قانونی خودشان را دارند و نیازی به نگرانی نیست.
در دنیای ملک و املاک، سند و سندداری حرف اول را می زند. سند مالکیت، انگار شناسنامه ملک شماست و بدون آن، اثبات مالکیت حسابی سخت می شود. این روزها همه از سندهای تک برگی می گویند، اما هنوز خیلی از خانه ها، مغازه ها و زمین ها سند دفترچه ای دارند. شاید برایتان سوال پیش بیاید که اصلاً این سند دفترچه ای چیست؟ چه فرقی با سند تک برگی دارد؟ آیا هنوز معتبر است و باید آن را تبدیل کرد یا نه؟
این مقاله را نوشتیم تا یک بار برای همیشه، تمام ریز و درشت سند دفترچه ای را برایتان روشن کنیم. از اینکه اصلاً چطور سندی است، تا اینکه اگر سندتان از این نوع است، چه کارهایی می توانید با آن بکنید یا لازم است انجام دهید. پس اگر صاحب ملکی با سند دفترچه ای هستید، یا قصد خرید و فروش چنین ملکی را دارید، جای درستی آمده اید. با ما همراه باشید تا اطلاعات تان را تکمیل کنیم و خیالتان را راحت!
سند دفترچه ای (منگوله دار) چیست؟ تعریف، تاریخچه و ویژگی ها
حتماً تا حالا اسم سند منگوله دار یا سند قدیمی به گوشتان خورده. بله، منظور همان سند دفترچه ای است. این سند تا همین چند سال پیش، تنها سند رسمی املاک بود که توسط اداره ثبت اسناد و املاک کشور صادر می شد. بیایید بیشتر با آن آشنا شویم.
تعریف و ماهیت حقوقی سند دفترچه ای
سند دفترچه ای یک نوع سند رسمی است، یعنی همان طور که ماده 1287 قانون مدنی ما می گوید، سندی است که توی اداره ثبت اسناد و املاک، یا توسط مأمورین رسمی دیگه و توی حدود وظایف شون تنظیم شده باشه. پس حواستان باشد، این سند کاملاً معتبر و قانونی است.
خب چرا بهش می گویند «منگوله دار»؟ دلیلش خیلی ساده است: در انتهای این دفترچه ها، یک نخ از لابه لای صفحات رد می شد و با یک پلمپ سربی یا همان «منگوله» مهر و موم می شد. این کار برای این بود که کسی نتواند صفحه ای را از سند کم یا زیاد کند یا اطلاعاتش را دست کاری کند. این پلمپ سربی، تضمین کننده اصالت سند بود و هست.
تاریخچه صدور این سندها به سال ها قبل برمی گردد و تا سال 1390 به همین شکل صادر می شدند. بعد از آن بود که کم کم جای خودشان را به سندهای تک برگی دادند.
ویژگی های منحصر به فرد سند دفترچه ای
سندهای دفترچه ای چندتا ویژگی خاص دارند که شاید برایتان جالب باشد:
- قلم نویس و دست نویس بودن: کل اطلاعات این سندها، از مشخصات مالک و ملک گرفته تا شماره ثبت و پلاک، با دست خط خوش یک کاتب نوشته می شد. خبری از چاپگرهای امروزی نبود!
- چندبرگی بودن: همان طور که از اسمش پیداست، این سندها شبیه یک دفترچه کوچک هستند و چند صفحه دارند. اطلاعات ملک و مالک و نقل و انتقالات بعدی، هر کدام توی صفحه های خودش ثبت می شد.
- پلمپ سربی (منگوله): این مورد که قبلاً هم گفتم، یک مهر سربی بود که جلوی دست کاری شدن سند را می گرفت. اگر منگوله سندتان سالم است، یعنی کسی نتوانسته صفحات را عوض کند.
- امکان ثبت نقل و انتقالات متعدد: یکی از ویژگی های مهم سندهای دفترچه ای این بود که هر بار ملکی خرید و فروش می شد، لازم نبود یک سند جدید صادر شود. اطلاعات مالک جدید و جزئیات معامله، توی صفحات پایانی سند ثبت می شد و سند همچنان معتبر می ماند. البته این قضیه الان تغییر کرده و هر نقل و انتقالی، سند دفترچه ای را به تک برگی تبدیل می کند.
دلیل جایگزینی سند دفترچه ای با سند تک برگی
حالا این سوال پیش می آید که وقتی سند دفترچه ای انقدر خوب بود و کلی کار راه می انداخت، چرا جایش را به سند تک برگی داد؟ قضیه از این قرار است که:
- پیشرفت تکنولوژی: خب، زمانه عوض شده و تکنولوژی هم همین طور. کم کم نیاز به سیستمی مکانیزه و کامپیوتری برای ثبت اسناد احساس شد تا هم سرعت کار بالا برود و هم خطای انسانی کمتر شود.
- افزایش امنیت و شفافیت: سندهای دست نویس، هر چقدر هم که منگوله داشتند، باز هم امکان جعل یا دست کاری شان بیشتر از سندهای کامپیوتری بود. سندهای تک برگی با هولوگرام، بارکد و شناسه یکتا، امنیت خیلی بیشتری دارند.
- کاهش خطا و فرسودگی: خط خوردگی، ناخوانا بودن بعضی کلمات، پاره شدن صفحات و فرسودگی سندهای قدیمی، از مشکلات رایج بود. سند تک برگی این مشکلات را ندارد و اطلاعاتش همیشه واضح و دقیق است.
- حجم بالای اطلاعات: فرض کنید یک ملک بارها دست به دست شده. صفحات پایانی سند دفترچه ای پر می شد و پیدا کردن اطلاعات دقیق تر سخت می شد. در سند تک برگی، برای هر نقل و انتقال، سند جدیدی صادر می شود که اطلاعاتش فقط مربوط به مالک فعلی است و پرونده ای مجزا دارد.
خلاصه که جایگزینی سند دفترچه ای با سند تک برگی، یک گام رو به جلو برای مدرنیزه کردن سیستم ثبت اسناد کشورمان بود.
تفاوت های اساسی سند دفترچه ای با سند تک برگی (مقایسه جامع)
شاید مهم ترین سوالی که برای خیلی ها پیش می آید، همین تفاوت بین سند دفترچه ای و سند تک برگی باشد. هر دو سند رسمی و معتبر هستند، اما خب، فرق هایی با هم دارند که دانستن شان برای هر کسی که سر و کارش با ملک می افتد، نان شب است! بیایید با یک جدول مقایسه کامل شروع کنیم و بعدش جزئیات را توضیح دهیم.
جدول مقایسه کامل: سند دفترچه ای و سند تک برگی
| ویژگی | سند دفترچه ای (منگوله دار) | سند تک برگی |
|---|---|---|
| فرمت و تعداد برگه ها | چندبرگی، شبیه دفترچه | تک برگی |
| نحوه نگارش | قلم نویس و دست نویس | تایپی و کامپیوتری |
| امنیت | پلمپ سربی (منگوله) و مهر برجسته | هولوگرام امنیتی، بارکد دوبعدی، شناسه یکتا |
| ثبت نقل و انتقال | درج در صفحات پایانی سند (در گذشته) | ابطال سند قبلی و صدور سند جدید برای هر معامله |
| دقت اطلاعات | احتمال خط خوردگی و ابهام، گاهی ناخوانا | اطلاعات دقیق، بدون ابهام و کاملاً خوانا |
| قابلیت استعلام | پیچیده تر و گاهی نیازمند مراجعه حضوری | استعلام های آنلاین و سریع تر |
| آسیب پذیری فیزیکی | بیشتر (پاره شدن، فرسودگی) | کمتر (مقاومت نسبی در برابر رطوبت و فرسودگی) |
| هزینه ها | هزینه های انتقال کمتر بود (برای درج در صفحات پایانی) | هزینه های صدور سند جدید برای هر انتقال |
تشریح جزئی تفاوت ها
حالا بیایید کمی بیشتر درباره هر کدام از این تفاوت ها گپ بزنیم:
- ساختار ظاهری:
اولین چیزی که به چشم می آید، شکل و شمایل این دوتا سند است. سند دفترچه ای خب، معلوم است، یک دفترچه چند برگ است، گاهی قطور و حجیم. اما سند تک برگی یک برگ شیک و سبک است که همه اطلاعات در آن خلاصه شده.
- روش نگارش:
دومین تفاوت بزرگ، نحوه نوشتن اطلاعات است. توی سندهای منگوله دار، همه چیز دست نویس بود. این یعنی هر کس سندش را می گرفت، خط و امضای متفاوتی داشت. اما توی سندهای تک برگی، همه چیز تایپ شده و کامپیوتری است، یعنی هیچ جای ابهامی برای خواندن وجود ندارد و همه اطلاعات با یک فونت و فرمت یکسان چاپ شده اند.
- امنیت:
امنیت در هر دو سند حرف اول را می زند، اما روش هایش فرق دارد. سند دفترچه ای با همان پلمپ سربی معروف و مهر برجسته ثبت، امنیتش تضمین می شد. ولی سند تک برگی با هولوگرام های امنیتی، بارکدهای دوبعدی و شناسه یکتا، از هرگونه جعل و دست کاری در امان است. به قول معروف، از هفت دولت آزاد است!
- نقل و انتقالات:
اینجا یکی از بزرگ ترین تفاوت ها خودش را نشان می دهد. توی سندهای دفترچه ای قدیمی، وقتی ملکی خرید و فروش می شد، لازم نبود سند جدیدی صادر شود. فقط توی صفحات پایانی سند، مشخصات مالک جدید و جزئیات معامله را با قلم ثبت می کردند. اما در سیستم سند تک برگی، با هر معامله و نقل و انتقال، سند قبلی باطل می شود و یک سند کاملاً جدید به اسم مالک جدید صادر می گردد. این کار شفافیت را خیلی بیشتر می کند.
- دقت و شفافیت اطلاعات:
خب، وقتی همه چیز دست نویس باشد، احتمال خط خوردگی، ناخوانا بودن یا حتی بعضی ابهامات هست. اما توی سند تک برگی، چون همه چیز کامپیوتری و استاندارد است، اطلاعات دقیق و بدون هیچ گونه ابهامی ارائه می شود و جایی برای اما و اگر نمی ماند.
- قابلیت استعلام:
استعلام گرفتن از سندهای دفترچه ای قبلاً کمی دردسر داشت و بیشتر مواقع باید حضوری به اداره ثبت می رفتید. ولی سندهای تک برگی، با داشتن شناسه یکتا و بارکد، امکان استعلام های آنلاین و سریع را فراهم کرده اند که کار را خیلی راحت تر می کند.
یادتان باشد، هر دو سند، از نظر قانونی، معتبر و رسمی هستند. فقط روش کار با آن ها و سطح تکنولوژی شان فرق می کند.
اعتبار حقوقی سند دفترچه ای و نکات مهم در معاملات
شاید اولین نگرانی خیلی از شما، این باشد که آیا سند دفترچه ای ملک تان هنوز اعتبار دارد؟ یا اگر قصد خرید ملکی با سند منگوله دار را دارید، خیالتان راحت باشد که کلاه سرتان نمی رود؟ جوابش یک جمله کوتاه است: بله، سند دفترچه ای کاملاً معتبر است و مثل سند تک برگی، رسمیت دارد. اما خب، چند نکته مهم هست که باید حواستان بهشان باشد.
آیا سند دفترچه ای امروز هم معتبر است؟
بله، همین حالا هم سند دفترچه ای یک سند رسمی و دارای اعتبار قانونی کامل است، البته تا زمانی که باطل نشده باشد. یعنی اگر خدای نکرده سندتان جعلی نباشد و تمام مراحل قانونی برای صدورش طی شده باشد، هیچ کس نمی تواند در هیچ مرجع قضایی یا اداری، اعتبارش را زیر سوال ببرد.
قوه اثباتی سند رسمی در دادگاه ها و ادارات دولتی بسیار بالاست. یعنی اگر اختلافی پیش بیاید، قاضی به راحتی به آن استناد می کند و نیازی به اثبات مجدد مالکیت نیست. پس نفس وجود سند منگوله دار، خودش یک پشتوانه قوی حقوقی برای شماست.
شرایط صحت معامله با ملک دارای سند دفترچه ای
با اینکه سند دفترچه ای معتبر است، اما برای اینکه معامله ای که با ملک دارای این سند انجام می دهید، «سالم» و بی خطر باشد، باید حسابی حواستان را جمع کنید. این چندتا نکته کلیدی را هرگز فراموش نکنید:
- احراز هویت کامل مالک و اصالت سند: اول از همه، مطمئن شوید کسی که خودش را مالک معرفی می کند، واقعاً مالک ملک است. شناسنامه و کارت ملی اش را با دقت چک کنید و اگر شک دارید، از اداره ثبت استعلام بگیرید. اصالت خود سند هم از اهمیت بالایی برخوردار است. حتماً به سلامت پلمپ سربی (منگوله) و عدم دست کاری صفحات دقت کنید.
- استعلام دقیق از اداره ثبت: مهم ترین گام همین جاست! قبل از هرگونه پرداخت و امضا، حتماً از اداره ثبت اسناد و املاک، یک استعلام کامل از وضعیت ملک بگیرید. این استعلام نشان می دهد که آیا ملک در رهن بانک است، بازداشت شده، یا هرگونه محدودیت حقوقی دیگری دارد یا نه. این کار جلوی خیلی از مشکلات آینده را می گیرد.
- اهمیت حضور طرفین (یا وکیل قانونی) در دفاتر اسناد رسمی: حتماً حتماً تمام مراحل نقل و انتقال را در دفاتر اسناد رسمی و با حضور خودتان و فروشنده (یا وکیل قانونی شان با وکالت نامه رسمی و معتبر) انجام دهید. دفترخانه ها تخصص و ابزارهای لازم برای بررسی اصالت اسناد و اطمینان از صحت معامله را دارند.
مزایا و معایب احتمالی نگهداری سند دفترچه ای
شاید با خودتان بگویید، حالا که سند دفترچه ای معتبر است، چرا باید آن را تبدیل کنم؟ راستش، سند دفترچه ای مزایا و معایبی دارد که بد نیست بدانید:
مزایای نگهداری سند دفترچه ای:
- حفظ سند تاریخی: برای بعضی ها، نگهداری سند دفترچه ای حس نوستالژیک دارد و دوست دارند سند قدیمی و دست نویس خودشان را نگه دارند.
- عدم نیاز به تغییرات مکرر (در گذشته): همان طور که گفتم، در گذشته برای هر نقل و انتقال نیازی به صدور سند جدید نبود که این خودش یک مزیت بود. اما الان دیگر این طور نیست.
معایب نگهداری سند دفترچه ای:
- آسیب پذیری فیزیکی بیشتر: کاغذهای قدیمی در برابر پاره شدن، فرسودگی، رطوبت و حوادث طبیعی آسیب پذیرتر هستند. اگر سندتان خراب شود، داستان المثنی گرفتن آن طولانی و پردردسر می شود.
- مشکلات در استعلامات جدید: با اینکه می توانید استعلام بگیرید، اما فرآیندش نسبت به سند تک برگی کمی پیچیده تر و کندتر است و امکان استعلام های آنلاین کامل برای آن وجود ندارد.
- الزام به تبدیل در نقل و انتقال: این مهم ترین نکته است. از سال 1390 به بعد، هرگونه نقل و انتقال رسمی ملک دارای سند دفترچه ای، شما را ملزم می کند که آن را به سند تک برگی تبدیل کنید. پس اگر قصد فروش دارید، به هر حال باید این مراحل را طی کنید.
پس اگرچه سند دفترچه ای هنوز معتبر است، اما بهتر است به فکر تبدیل آن به سند تک برگی باشید تا هم خیال خودتان راحت تر شود و هم در آینده برای معاملات کمتر به دردسر بیفتید. این یک توصیه دوستانه است!
ضرورت و نحوه تبدیل سند دفترچه ای به تک برگی
حالا که حسابی با سند دفترچه ای آشنا شدید و تفاوت هایش را با سند تک برگی دانستید، وقتش رسیده برویم سراغ یکی از مهم ترین بخش ها: تبدیل سند منگوله دار به سند تک برگی. خیلی ها فکر می کنند این کار اجباری است، اما قضیه کمی پیچیده تر از این حرف هاست. بیایید ببینیم چه زمانی لازم است این کار را بکنیم و چطور باید انجامش داد.
آیا تبدیل سند دفترچه ای اجباری است؟
جواب این سوال هم «بله» و هم «خیر» است!
- مواردی که تبدیل الزامی است:
ببینید، اگر شما صاحب ملکی با سند دفترچه ای هستید و هیچ قصدی برای خرید و فروش یا انجام کارهای حقوقی روی آن ندارید، اجباری برای تبدیل آن به سند تک برگی وجود ندارد. سند شما همچنان معتبر است. اما از سال 1390 به این ور، اگر قصد دارید یکی از این کارها را انجام دهید، تبدیل سند دفترچه ای به تک برگی الزامی می شود:
- هرگونه نقل و انتقال رسمی ملک (خرید و فروش)
- افراز (تقسیم ملک مشاع بین شرکا)
- تفکیک (تقسیم یک ملک بزرگ به قطعات کوچکتر)
- تغییرات در مشخصات ملک (مثلاً اضافه کردن طبقه یا تغییر کاربری)
- وثیقه گذاشتن ملک (مثلاً برای وام گرفتن)
- گرفتن سند المثنی (در صورت مفقود شدن سند اصلی)
در واقع، هر عملی که نیاز به ثبت جدید در اداره اسناد و املاک داشته باشد، سند دفترچه ای شما را به سمت تک برگی شدن سوق می دهد.
- مواردی که تبدیل اختیاری است:
اما اگر هیچ کدام از موارد بالا برای شما صدق نمی کند و فقط خودتان دوست دارید برای امنیت بیشتر یا سهولت کارها، سند دفترچه ای تان را به سند تک برگی تبدیل کنید، این کار کاملاً اختیاری و با میل و اراده خودتان امکان پذیر است. ما هم به شما توصیه می کنیم، اگر فعلاً نیازی هم به تبدیل ندارید، برای جلوگیری از مشکلات احتمالی آینده، این کار را انجام دهید. یک تیر و دو نشان!
مدارک و مراحل تبدیل اختیاری (بدون نقل و انتقال)
اگر قصد دارید بدون اینکه ملک تان را بفروشید یا منتقل کنید، فقط سندش را تک برگی کنید، این مراحل را باید طی کنید:
- لیست کامل مدارک:
- اصل سند مالکیت دفترچه ای: خب، این از همه مهم تر است.
- اصل شناسنامه و کارت ملی مالک (یا مالکان): مدارک هویتی تان را همراه داشته باشید.
- آدرس دقیق و کد پستی ملک: اداره ثبت به این اطلاعات نیاز دارد.
- آدرس و کد پستی محلی که سند تک برگی به آنجا ارسال خواهد شد: معمولاً همان آدرس ملک یا آدرس سکونت شماست.
- گواهی پایان کار ملک: این گواهی را از شهرداری دریافت می کنید. اگر ملک تان پایان کار ندارد، اول باید برای گرفتنش اقدام کنید.
- تسویه حساب شهرداری: مطمئن شوید هیچ بدهی به شهرداری ندارید.
- مراحل گام به گام مراجعه به اداره ثبت اسناد و املاک:
با مدارک کامل و آماده، به اداره ثبت اسناد و املاک محل وقوع ملک تان مراجعه می کنید. آنجا فرم تقاضای تبدیل سند را تکمیل می کنید و مدارک را تحویل می دهید. کارشناسان اداره ثبت درخواست شما را بررسی می کنند.
- زمان تقریبی و هزینه های مرتبط:
این فرآیند ممکن است کمی زمان بر باشد، معمولاً از چند هفته تا چند ماه طول می کشد. هزینه هایی هم بابت تشکیل پرونده، استعلامات و صدور سند جدید باید پرداخت کنید که مبلغ دقیق آن را از خود اداره ثبت می توانید جویا شوید.
مدارک و مراحل تبدیل اجباری (در صورت نقل و انتقال)
حالا فرض کنید قصد فروش ملک تان را دارید و سندتان دفترچه ای است. در این صورت، فرآیند کمی متفاوت خواهد بود:
- لیست کامل مدارک:
علاوه بر مدارکی که در بخش تبدیل اختیاری گفتیم، چند مدرک دیگر هم لازم دارید:
- خلاصه معامله: این مدرک را دفترخانه اسناد رسمی بعد از تنظیم مبایعه نامه به شما می دهد.
- مبایعه نامه رسمی: قراردادی که بین خریدار و فروشنده در دفترخانه تنظیم می شود.
- مراحل گام به گام از دفترخانه اسناد رسمی تا صدور سند جدید:
اول از همه، شما و خریدار باید به یک دفترخانه اسناد رسمی مراجعه کنید. آنجا مراحل نقل و انتقال را انجام می دهید و مبایعه نامه رسمی تنظیم می شود. دفترخانه تمام مدارک لازم را از شما و خریدار تحویل می گیرد و درخواست صدور سند تک برگی را به اداره ثبت اسناد و املاک ارسال می کند.
- نقش دفترخانه و اداره ثبت در این فرآیند:
در این فرآیند، دفترخانه نقش واسط را دارد و بعد از بررسی مدارک و اطمینان از صحت معامله، اطلاعات را به اداره ثبت ارسال می کند. اداره ثبت هم با بررسی نهایی و انجام استعلامات لازم، سند تک برگی جدید را به نام خریدار صادر می کند.
پیگیری وضعیت صدور سند تک برگی
معمولاً اداره ثبت اسناد و املاک، مراحل صدور سند تک برگی را از طریق پیامک به شما اطلاع می دهد. اگر هم می خواهید خودتان پیگیری کنید، می توانید با مراجعه حضوری به اداره ثبت یا از طریق سامانه های آنلاین (در صورت وجود) وضعیت سندتان را چک کنید.
خلاصه کلام اینکه، تبدیل سند دفترچه ای به تک برگی، فرآیندی کاملاً منطقی و البته در برخی موارد ضروری است. نگران نباشید، با جمع آوری مدارک و طی کردن مراحل گفته شده، به راحتی می توانید سند تک برگی ملک تان را به دست آورید و از مزایای آن بهره مند شوید.
نمونه ای از سند دفترچه ای (عکس و توضیح)
شاید خیلی از شما اصلاً سند دفترچه ای را از نزدیک ندیده باشید، یا اگر هم دیده اید، دقیقاً ندانید کدام قسمت هایش مهم است. متاسفانه اینجا نمی توانم عکس سند را برایتان بگذارم، اما می توانم یک تصویر ذهنی کامل از آن برایتان بسازم و قسمت های مختلفش را توضیح بدهم تا اگر روزی به دستتان افتاد، حسابی کارکشته باشید!
یک سند دفترچه ای، همان طور که از اسمش پیداست، شبیه یک دفترچه نسبتاً کوچک و قدیمی است. رنگ جلدش معمولاً قهوه ای، سبز تیره یا خاکستری است و روی جلدش با خط درشت نوشته شده سند مالکیت.
حالا بیایید صفحات داخلی اش را تصور کنیم:
- صفحه اول (مشخصات ملک):
این صفحه شامل اطلاعات پایه و اساس ملک است. اینجا پلاک اصلی و فرعی ملک، شماره ثبت ملک در دفتر املاک، تاریخ ثبت و گاهی هم نوع کاربری ملک (مثلاً مسکونی، تجاری، باغ و…) با دست خطی زیبا نوشته شده است. این اطلاعات شناسنامه اصلی ملک شماست.
- صفحات میانی (مشخصات مالک و حدود ملک):
در این صفحات، نام و نام خانوادگی مالک، شماره شناسنامه، محل صدور و سایر مشخصات هویتی او به دقت ثبت شده است. همچنین، حدود و مشخصات ملک با جزئیات کامل شرح داده می شود. مثلاً اینکه ملک از شمال به کوچه، از جنوب به ملک همسایه، از شرق به فلان خیابان و از غرب به ملک دیگری محدود می شود. گاهی اوقات کروکی (نقشه اولیه) ملک هم به صورت دست رسم در این قسمت ها وجود دارد.
- صفحات پایانی (نقل و انتقالات و سایر توضیحات):
اینجا همان جایی است که تاریخچه مالکیت ملک در آن رقم خورده است! در گذشته، هر بار که ملک خرید و فروش می شد، اطلاعات مالک جدید، تاریخ معامله و شماره دفترخانه تنظیم کننده سند در یکی از این صفحات خالی با دست نوشته می شد. اگر سند شما چندین دست گشته باشد، این صفحات پر از اطلاعات و امضاهای مختلف است. همچنین، ممکن است توضیحات خاصی درباره ملک، مثل رهن بودن آن یا وجود حقوق ارتفاقی (مثلاً حق عبور همسایه از ملک شما) در این بخش ها درج شده باشد.
- پلمپ سربی (منگوله):
یکی از مهم ترین بخش ها که به سند دفترچه ای هویت می دهد، همین پلمپ سربی است. این پلمپ معمولاً در انتهای سند، روی یک نخ که از تمام صفحات رد شده، قرار می گیرد و با مهر برجسته اداره ثبت، مهر و موم می شود. سالم بودن این پلمپ، نشان دهنده اصالت سند و عدم دست کاری در صفحات آن است. اگر منگوله سند شما کنده شده یا آسیب دیده باشد، باید برای تایید اصالت و احتمالا المثنی اقدام کنید.
دیدید؟ حالا دیگر یک تصویر کامل از یک سند منگوله دار در ذهن دارید. این سند هرچند قدیمی است، اما گواه تاریخ و هویت ملک شماست و در دل خود داستان های زیادی از دست به دست شدن یک دارایی را پنهان کرده است.
اگر قصد خرید و فروش ملکی با سند دفترچه ای را دارید، حتماً از یک مشاور املاک یا وکیل متخصص در این زمینه کمک بگیرید تا تمام جزئیات سند را برایتان بررسی کند و از بروز هرگونه مشکل احتمالی جلوگیری شود.
نتیجه گیری
خب، به آخر داستان سند دفترچه ای رسیدیم. امیدوارم حالا دیگر حسابی با این سند قدیمی و البته ارزشمند آشنا شده باشید و ابهامی برایتان نمانده باشد. همان طور که گفتیم، سند دفترچه ای یا همان سند منگوله دار، گنجینه ای از تاریخ ثبت اسناد ایران است که سال ها پشتوانه مالکیت مردم ما بوده و هنوز هم اعتبار قانونی خودش را حفظ کرده.
ولی خب، همان طور که دیدیم، با پیشرفت زمان و تکنولوژی، سیستم ثبت اسناد هم به روز شده و سندهای تک برگی با مزایای امنیتی و سهولت در استعلام، جایگزین این سندها شده اند. این یعنی اگرچه سند دفترچه ای شما هنوز معتبر است و خیال تان باید راحت باشد، اما برای اینکه در آینده به دردسر نخورید و کارتان سریع تر پیش برود، به شما قویاً توصیه می کنیم که به فکر تبدیل آن به سند تک برگی باشید.
به خصوص اگر قصد نقل و انتقال ملک تان را دارید، یا می خواهید آن را به عنوان وثیقه بگذارید، این تبدیل ضروری می شود. حتی اگر چنین قصدی هم ندارید، تبدیل اختیاری سندتان به تک برگی، یک جور بیمه کردن سند در برابر آسیب های فیزیکی و افزایش امنیت اطلاعات است.
در نهایت، همیشه یادتان باشد که در مسائل حقوقی و ملکی، بهتر است از متخصصان کمک بگیرید. اگر هنوز سوالی درباره سند دفترچه ای دارید یا در مراحل تبدیل سند به مشکل خورده اید، حتماً با مشاوران حقوقی و املاک صحبت کنید تا با اطمینان خاطر، بهترین تصمیم را برای ملک و دارایی تان بگیرید.
