آیا سنگسار در قرآن آمده؟ | واکاوی جامع آیات و تفاسیر

اگه بخوایم رک و راست بریم سر اصل مطلب و جواب سوال اصلی مون رو بدیم، باید بگیم که نه، حکم سنگسار (یا همون رجم) به صورت صریح و با آیه مشخصی توی قرآن فعلی ما نیومده. اما خب، این قضیه به این معنی نیست که کلاً تو اسلام وجود نداره یا یه چیز بی اساسه. ماجرا یکم پیچیده تر از این حرفاست و نیاز به یه واکاوی دقیق داره تا ببینیم این حکم از کجا اومده و تو فقه و شریعت چه جایگاهی داره. بحث سنگسار، یکی از اون موضوعات داغ و حساسیه که هم در گذشته و هم این روزا، کلی حرف و حدیث و شبهه پشتش بوده. از این رو، لازمه بدون هیچ پیش داوری، با یه نگاه جامع و همه جانبه، ابعاد قرآنی، روایی، فقهی و حتی تاریخی این حکم رو بررسی کنیم تا تصویری روشن و مستدل ازش به دست بیاریم و سوءتفاهم ها رو برطرف کنیم.

سنگسار (رجم) چیه و تو فقه اسلامی چه جایگاهی داره؟

قبل از اینکه بخوایم درباره وجود یا عدم وجود سنگسار تو قرآن صحبت کنیم، بهتره اول یه درک درست از خود این اصطلاح و جایگاهش تو فقه اسلامی داشته باشیم. اینجوری می تونیم با دید بازتری به ادامه بحث نگاه کنیم.

اصلاً رجم یعنی چی و زنای محصنه به کی میگن؟

رجم، که عامیانه بهش سنگسار میگن، تو فقه اسلامی به معنای کشتن فرد گناهکار با پرتاب سنگه. این مجازات، برای یه نوع خاص از زنا در نظر گرفته شده که بهش میگن زنای محصنه. خب حالا زنای محصنه چیه؟ به زبان خیلی ساده، زنای محصنه یعنی اینکه یه مرد یا زن، در حالی که متاهل هستن و به همسر خودشون هم دسترسی دارن و می تونن نیازهای مشروع جنسی شون رو برطرف کنن، باز هم با شخص دیگه ای رابطه نامشروع برقرار کنن.

اینجا یه نکته مهم هست: فرق زنای محصنه با زنای غیرمحصنه. اگه کسی مجرد باشه و زنا کنه، مجازاتش معمولاً تازیانه ست. اما برای زنای محصنه، که خیانت بزرگ به بنیان خانواده و جامعه محسوب میشه و نشون دهنده بی باکی بیشتره، مجازات سنگسار در نظر گرفته شده. پس هر زنایی به سنگسار ختم نمیشه و شرایط خیلی خاصی داره که جلوتر مفصل درباره اش حرف می زنیم.

سنگسار از کی بوده؟ یه نگاهی به گذشته

شاید براتون جالب باشه بدونید که مجازات سنگسار فقط مختص اسلام نیست و تو شریعت های آسمانی قبلی، مخصوصاً یهودیت هم وجود داشته. مثلاً توی کتاب تورات، چندین جا به صراحت از سنگسار کردن به عنوان مجازات زناکار یا حتی بعضی گناهان دیگه صحبت شده. این نشون میده که این نوع مجازات، ریشه های تاریخی و دینی عمیقی داره و یهویی تو اسلام به وجود نیومده. حتی روایت هایی هم هست که نشون میده پیامبر اسلام (ص) در قضاوت هایی که بین یهودیان انجام دادن، به حکم سنگسار تورات استناد کردن. این پیشینه تاریخی به ما کمک می کنه تا بهتر بفهمیم چرا و چگونه این حکم در فقه اسلامی مطرح شده و مورد بحث قرار گرفته.

حکم سنگسار توی قرآن هست یا نه؟

خب، می رسیم به سوال کلیدی مقاله: آیا حکم سنگسار توی قرآن کریم اومده؟ اینجاست که بحث ها و دیدگاه های مختلفی مطرح میشه و باید با دقت بهشون نگاه کرد.

یه چیزی که واضحه: تو قرآن فعلی آیه صریحی از سنگسار نیست

مهم ترین نکته ای که باید بدونیم اینه که اگه الان بریم سراغ قرآن و آیه به آیه اون رو بگردیم، هیچ آیه ای رو پیدا نمی کنیم که به صورت واضح و صریح بگه کسی که زنای محصنه انجام بده، باید سنگسار بشه. آیات مرتبط با مجازات زنا، مثل آیه ۱۵ سوره نساء و آیه ۲ سوره نور، مجازات های دیگه ای رو برای زناکاران مطرح می کنن؛ مثلاً تو سوره نساء صحبت از حبس ابد و تو سوره نور حرف از صد ضربه تازیانه برای زن و مرد زناکار به میان میاد. این عدم تصریح، همون نقطه ایه که باعث شده بحث ها و شبهات زیادی درباره حکم سنگسار ایجاد بشه.

پس چرا بعضی ها فکر می کنن تو قرآن بوده؟ نظریه نسخ تلاوت

با اینکه الان آیه صریحی تو قرآن نداریم، اما تو تاریخ اسلام و بین برخی از علمای اهل سنت، یه نظریه مطرح شده به نام نسخ تلاوت. طبق این نظریه، یه زمانی آیه ای درباره سنگسار وجود داشته (که بهش آیه شیخ و شیخه میگن)، اما بعداً تلاوتش نسخ شده؛ یعنی از متن قرآن حذف شده، ولی حکمش همچنان باقی مونده و باید بهش عمل بشه. معروف ترین روایت تو این زمینه، از قول عمر بن خطاب، خلیفه دوم، نقل میشه که ایشون ادعا کردن آیه ای درباره رجم وجود داشته، اما به دلایلی (مثلاً ترس از اینکه مردم فکر کنن به قرآن چیزی اضافه شده) تو مصحف فعلی نیومده. روایت هایی هم هست که بعضی صحابه دیگه هم چنین ادعاهایی رو داشتن. این نظریه، تلاش می کنه تا بین عدم وجود آیه رجم در قرآن و وجود عملی این حکم در سنت پیامبر، یه جور توجیهی پیدا کنه.

آیا این نظریه قابل قبوله؟ نقد و بررسی

خب، نظریه نسخ تلاوت هرچند که توسط برخی پذیرفته شده، اما همون قدر هم منتقدان جدی داره. بخش بزرگی از فقهای شیعه و خیلی از علمای اهل سنت، این نظریه رو قبول ندارن و دلایل محکمی هم برای ردش دارن. مثلاً یکی از مهم ترین دلایل، بحث عصمت پیامبر (ص) و حفظ قرآن از تحریفه. اگه قرار باشه آیه ای از قرآن حذف بشه، حتی اگه حکمش باقی بمونه، این خودش یه جور تحریف قرآن محسوب میشه و با آموزه های اسلامی که قرآن رو مصون از هرگونه تغییر می دونن، در تضاده. پذیرفتن این نظریه می تونه به اعتبار و سندیت قرآن خدشه وارد کنه. برای همین، خیلی ها معتقدن که هیچ آیه ای درباره رجم وجود نداشته که تلاوتش نسخ شده باشه.

سنگسار از شریعت های قبلی وارد اسلام شده؟

یه دیدگاه دیگه، مخصوصاً بین بعضی از متفکران معاصر، اینه که حکم سنگسار، اصلاً از شریعت یهود یا به قول بعضی ها از تلمود (تفاسیر یهودی) وارد اسلام شده. این دیدگاه میگه که پیامبر (ص) در مواردی که یهودیان برای قضاوت پیش ایشون میومدن، بر اساس احکام تورات قضاوت می کردن و از اونجا که تورات حکم سنگسار رو برای زنا داشت، این حکم به مرور وارد فقه اسلامی شده. ماجرای معروف قضاوت پیامبر (ص) در مورد زن و مرد یهودی زناکار، یکی از شواهدیه که این گروه بهش استناد می کنن. طبق این روایت، پیامبر (ص) از یهودیان خواستن تا تورات رو بیارن و بعد از اینکه معلوم شد تورات حکم سنگسار رو داره، این حکم رو اجرا کردن. این نظریه سعی می کنه ریشه های غیرقرآنی و حتی غیرعربی برای سنگسار پیدا کنه.

پس حکم سنگسار از کجا میاد؟ سنت پیامبر و اهل بیت

با توجه به اینکه حکم سنگسار به صراحت توی قرآن نیومده و نظریه نسخ تلاوت هم محل بحثه، سوال اینه که پس فقها این حکم رو از کجا استنباط کردن؟ جواب اینجاست: از سنت پیامبر اسلام (ص) و روایات ائمه معصومین (ع).

سنت و روایات، پایه و اساس احکام

توی اسلام، منابع استخراج احکام شرعی فقط قرآن نیست. بلکه سنت پیامبر (ص) و بعد از ایشون، روایات ائمه معصومین (ع) هم نقش بسیار مهمی دارن. قرآن کریم خودش تو چندین آیه، به ما دستور داده که از پیامبر اطاعت کنیم. مثلاً آیه ۵۹ سوره نساء می فرماید: «اطیعوا الله و اطیعوا الرسول و اولى الأمر منکم» (از خدا اطاعت کنید و از پیامبر و صاحبان امر از خودتان اطاعت کنید) یا آیه ۸۰ همین سوره که میگه: «من یطع الرسول فقد اطاع الله» (هرکس از پیامبر اطاعت کند، به راستی از خدا اطاعت کرده است). این آیات نشون میدن که سنت پیامبر، به عنوان تبیین کننده و مفسر قرآن، حجیت داره.

خیلی از احکام مهم و ضروری دین رو داریم که به صراحت و با جزئیات کامل تو قرآن نیومده، ولی کسی در اسلامی بودنشون شک نداره. مثلاً تعداد رکعات نماز، نحوه انجام غسل، یا حتی بعضی از نجاسات، احکامی هستن که از طریق سنت و روایات به ما رسیدن. حکم سنگسار هم، از این جهت، شبیه به همین احکامه؛ یعنی با اینکه تو قرآن صریح نیست، اما از طریق سنت قطعی و روایات معتبر ثابت شده.

شواهدی از اجرای سنگسار توسط پیامبر (ص)

یکی از مهم ترین دلایلی که فقها برای اثبات حکم سنگسار دارن، روایات معتبریه که نشون میده خود پیامبر اسلام (ص) این حکم رو اجرا کردن. معروف ترین این داستان ها، ماجرای سنگسار کردن ماعز و غامیه (زن غامدیه) هست. ماعز مردی بود که خودش پیش پیامبر اومد و به زنا اعتراف کرد و چهار بار اصرار داشت که حد الهی بر او جاری بشه. پیامبر هم بعد از اینکه سعی کردن ایشون رو منصرف کنن، بالاخره حکم رجم رو اجرا کردن. داستان غامیه هم شبیهه؛ زنی بود که به زنا اعتراف کرد و بعد از اینکه فرزندش رو به دنیا آورد و از شیر گرفت، خواستار اجرای حکم شد. این روایات، که هم تو کتب شیعه و هم سنی نقل شدن و مورد پذیرش اکثر فقها هستن، نشون میدن که حکم سنگسار در زمان خود پیامبر (ص) اجرا می شده.

ائمه معصومین (ع) و تأیید حکم سنگسار

توی فقه شیعه، علاوه بر سنت پیامبر (ص)، روایات ائمه معصومین (ع) هم منبع اصلی احکام به حساب میان. احادیث زیادی از امامان ما، مثل امام صادق (ع)، امام باقر (ع) و امام علی (ع)، تو کتب معتبر حدیثی (مثل کافی، تهذیب الاحکام و وسائل الشیعه) نقل شده که نه تنها حکم سنگسار رو تأیید می کنن، بلکه شرایط و جزئیات اون رو هم توضیح میدن.

مثلاً امام صادق (ع) فرمودند: «سنگسار، حد بزرگ الهی و تازیانه، حد کوچک است.» این روایت، نشون دهنده اهمیت و جایگاه خاص رجم در کنار مجازات تازیانه ست. همچنین، روایاتی از امام علی (ع) در مورد اجرای این حکم نقل شده، از جمله قضیه معروف پنج نفری که نزد عمر آوردند و هرکدام حکم متفاوتی از جمله رجم داشتند، که امام علی (ع) حکم صحیح رو بیان و اجرا کردند. این روایات، بر حجیت و قطعیت حکم سنگسار در فقه شیعه تاکید می کنند.

اجماع فقها چی میگه؟

یکی دیگه از دلایل محکمی که برای وجود حکم سنگسار وجود داره، اجماع (اتفاق نظر) فقهاست. تقریباً تمام فقهای شیعه و سنی، در طول تاریخ فقه اسلامی، بر وجود و مشروعیت حکم سنگسار برای زنای محصنه اتفاق نظر داشتن. البته شاید تو مبانی اثباتش (مثلاً اینکه سنت مستقله یا نسخ تلاوته) اختلاف نظرهایی وجود داشته باشه، اما در اصلِ حکم، کمتر کسی مخالفت کرده. این اجماع گسترده، نشون میده که حکم رجم، یکی از احکام ریشه دار و پذیرفته شده تو شریعت اسلامه.

چرا اثبات سنگسار اینقدر سخته؟ فلسفه سهل و ممتنع بودن حکم

شاید شنیدن اسم سنگسار و تصوری که از این مجازات تو ذهن خیلی ها نقش می بنده، خشن به نظر بیاد. اما نکته اینجاست که اسلام، همون قدر که این مجازات رو شدید در نظر گرفته، راه اثباتش رو هم فوق العاده سخت و تقریباً محال کرده. اینجاست که مفهوم سهل و ممتنع بودن حکم رجم خودش رو نشون میده؛ یعنی در ظاهر حکمی شدید و قطعیه، اما در عمل، شرایط اثباتش به قدری دشواره که کمتر کسی بهش گرفتار میشه.

شرایط اثبات جرم: هرکسی سنگسار نمیشه!

برای اینکه کسی به زنای محصنه محکوم و مستحق سنگسار بشه، باید یکی از این دو راه خیلی سخت برای اثبات جرم فراهم بشه:

1. شهادت چهار مرد عادل: بله، درست شنیدید، چهار تا مرد که همگی عادل باشن و بدون هیچ شکی، با چشم خودشون صحنه زنا رو دیده باشن. این شهادت باید انقدر دقیق و هماهنگ باشه که کوچک ترین تناقضی توش نباشه. یعنی حتی اگه یکی از این چهار نفر تو شهادتش شک کنه یا حرفش با بقیه فرق داشته باشه، حکم اجرا نمیشه و اتفاقاً اون چهار نفر خودشون به جرم افترا مجازات میشن! خب، فکر می کنید چند بار این اتفاق تو جامعه میفته که چهار نفر دقیقاً تو یه لحظه، یه عمل پنهانی رو ببینن و همه شرایط رو داشته باشن؟ تقریباً هیچ وقت.
2. چهار بار اقرار متهم: راه دوم اینه که خود متهم، چهار بار و با اراده کامل و بدون هیچ اجباری، به گناه زنای محصنه اقرار کنه. نکته مهم تر اینه که تو این شرایط، وظیفه حاکم شرع اینه که فرد رو از اقرار منصرف کنه، بهش راه توبه رو نشون بده و حتی طوری رفتار کنه که شخص از اقرارش پشیمون بشه. اگه شخص بین خودش و خدا توبه کنه و دیگه اقرار نکنه، حد ساقط میشه. کدوم آدم گناهکاری، چهار بار و با اصرار خودش، به جرمی به این سنگینی اعتراف می کنه و تازه حاکم هم هی بهش میگه نکن؟ فقط کسی که واقعاً میخواد از گناه پاک بشه و عذاب وجدان داره.

علاوه بر این ها، برای اینکه اصلاً کسی محصن یا محصنه محسوب بشه، شرایط دیگه ای هم هست؛ مثل تأهل دائم، دسترسی واقعی به همسر، و امکان ارضای غریزه به شکل مشروع. یعنی اگه مثلاً مردی مسافر باشه و به همسرش دسترسی نداشته باشه، یا زن به هر دلیلی نتونه با شوهرش رابطه مشروع داشته باشه، حتی اگه زنا هم بکنه، محصن یا محصنه محسوب نمیشه و حد رجم براش اجرا نمیشه.

حکمت این همه سخت گیری چیه؟

این همه سخت گیری تو اثبات جرم، اتفاقی نیست. پشتش یه فلسفه عمیق و منطقی خوابیده که بهش میگیم سهل و ممتنع بودن حکم:

• حفظ آبرو و حریم خصوصی: اسلام به شدت به حفظ آبرو و حیثیت افراد اهمیت میده و نمی خواد به راحتی آبروی کسی بریزه. با این شرایط سخت، جلوی اشاعه فحشا و تهمت زدن به افراد گرفته میشه و گناهکار تشویق میشه که گناهش رو کتمان کنه و بین خودش و خدا توبه کنه.
• نقش بازدارندگی حکم: شدت حکم سنگسار، حتی با اینکه خیلی کم اجرا میشه، خودش یه عامل بازدارنده قوی برای افرادیه که ممکنه قصد خیانت و گناه داشته باشن. این حکم مثل یه شمشیر بالای سر گناهکاران بزرگه و ترس از اون، جلوی خیلی از مفاسد رو میگیره.
• حفظ بنیان خانواده و امنیت اجتماعی: زنای محصنه، به نوعی خیانت به مهم ترین نهاد اجتماعی، یعنی خانواده ست. این حکم برای محافظت از بنیان خانواده و امنیت جامعه در برابر افرادی وضع شده که بی باکانه به این ارزش ها حمله می کنن.
• راه توبه و اصلاح: اسلام هیچ وقت درهای توبه رو نمی بنده. با این شرایط سخت اثبات، گناهکار فرصت پیدا می کنه که توبه کنه و از گناهش برگرده. حاکم شرع هم موظفه که این فرصت رو بهش بده. هدف اسلام، مجازات صرف نیست؛ بلکه نجات جامعه و افراد از آلودگیه.

پس می بینیم که این حکم، با تمام سختی هاش، برای دفاع از ارزش های انسانی و اجتماعیه و هدفش مچ گیری و آبروریزی نیست، بلکه بازدارندگی و حفظ سلامت جامعه است.

دیدگاه های جدید و حرف و حدیث های حقوق بشری

توی دنیای امروز، که مباحث حقوق بشری و آزادی های فردی خیلی داغه، حکم سنگسار هم مثل خیلی از احکام دیگه اسلامی، زیر ذره بین رفته و کلی سوال و انتقاد درباره اش مطرح میشه. هم بین فقها و اندیشمندان اسلامی و هم از سمت نهادهای بین المللی، بحث های زیادی در این زمینه وجود داره.

موافق ها و مخالف های معاصر

با اینکه همونطور که گفتیم، اجماع فقها بر وجود حکم رجمه، اما تو طول تاریخ و مخصوصاً این روزا، افرادی هم بودن که با این حکم مخالفت کردن یا در موردش تردید داشتن. مثلاً تو گذشته، بعضی از معتزله و خوارج با استناد به عدم صراحت قرآن، این حکم رو قبول نداشتن. تو دوره معاصر هم، اندیشمندانی مثل احمد صبحی منصور (استاد سابق دانشگاه الازهر)، محمد شحرور (قرآن شناس سوریه ای)، طه جابر العلوانی و مصطفی الزلمی، سنگسار رو مخالف اسلام یا حکمی با ریشه های غیر اسلامی (مثلاً تلمودی) می دونن و معتقدن این حکم باید بازنگری بشه.

البته باید تاکید کنیم که این دیدگاه ها، هرچند که مطرح شدن، اما همچنان اجماع غالب فقها (چه شیعه و چه سنی) بر قوت خودش باقیه و اکثر علما حکم سنگسار رو به عنوان یک حد الهی برای زنای محصنه می پذیرن.

میشه سنگسار رو عوض کرد؟ تبدیل حکم رجم و وهن اسلام

یکی از بحث های مهم و جدید بین فقهای معاصر، مخصوصاً تو فقه شیعه، اینه که آیا میشه حکم سنگسار رو در شرایط خاصی تغییر داد یا به جای اون مجازات دیگه ای رو اجرا کرد؟ این بحث بیشتر از اونجا میاد که اجرای سنگسار تو فضای رسانه ای امروز، می تونه منجر به وهن اسلام بشه؛ یعنی باعث بشه وجهه اسلام و مسلمین تو دنیا خدشه دار بشه و به تبلیغات منفی علیه دین دامن بزنه.

بعضی از مراجع تقلید و فقها، مثل آیت الله مکارم شیرازی، فتوایی دادن مبنی بر اینکه اگه اجرای حکم رجم باعث وهن اسلام یا مفسده ای بزرگ بشه، میشه اون رو به سایر انواع اعدام تبدیل کرد. این فتوا بر اساس مفاهیمی مثل حکم ثانوی (حکمی که در شرایط اضطرار و خاص اجرا میشه) یا حکم حکومتی (حکمی که حاکم اسلامی برای مصلحت جامعه صادر می کنه) صادر شده. حتی تو لایحه جدید قانون مجازات اسلامی ایران هم تبصره ای گنجونده شده که امکان تبدیل رجم به قتل یا شلاق رو (برحسب مورد و با پیشنهاد دادستان و تأیید رئیس قوه قضاییه) در صورت مفسده یا وهن نظام پیش بینی کرده.

البته، عده ای دیگه از فقها هم هستن که اعتقاد دارن حکم رجم، دارای موضوعیت خاص خودشه و نباید تغییر کنه و به چیزی تبدیل بشه. این اختلاف نظر، نشون دهنده پویایی فقه و تلاش برای پاسخگویی به چالش های روزه.

جواب به شبهات حقوق بشری چیه؟

اغلب انتقاداتی که از سمت نهادها و فعالان حقوق بشری غربی به حکم سنگسار میشه، از یه جهان بینی متفاوت نشأت می گیره. تو دیدگاه غربی، انسان محوره و حقوق بشر بر اساس آزادی های فردی تعریف میشه. اما تو جهان بینی اسلامی، محوریت با خداست و قوانین الهی برای تأمین مصالح عمومی و پیشگیری از فساد در جامعه وضع شدن. از این رو:

• تفاوت جهان بینی: اسلام معتقده حدود الهی نه از سر خشونت، بلکه برای حفظ سلامت جامعه و کرامت انسان هاست. این مجازات ها، فقط برای گناهان خیلی بزرگ و با شرایط اثبات بسیار سخت، و با هدف بازدارندگی و اصلاح جامعه وضع شدن.
• نادیده گرفتن شرایط اثبات: منتقدان معمولاً بدون در نظر گرفتن شرایط فوق العاده دشوار اثبات زنای محصنه (که عملاً اجرای این حکم رو به موارد بسیار نادر و استثنایی محدود می کنه)، به صرف ماهیت مجازات قضاوت می کنن.
• هدف اسلام: هدف اسلام، صرفاً مجازات گناهکار نیست، بلکه نجات جامعه از آلودگی، حفظ بنیان خانواده و فراهم آوردن فرصت توبه و بازگشت برای فرد گناهکاره. این احکام، برای افرادی وضع شده که با بی باکی تمام به ارزش های جامعه تعرض می کنن.

در نهایت، فهم این احکام، نیاز به یه نگاه جامع و درک کل نظام حقوقی اسلام داره و نمیشه با یه دید تک بعدی و صرفاً از منظر بیرونی، بهشون قضاوت کرد.

نتیجه گیری: جمع بندی ماجرا

پس اگه بخوایم یه جمع بندی کلی از این بحث نسبتاً پیچیده داشته باشیم، می تونیم بگیم که: حکم سنگسار (رجم) به صورت صریح تو قرآن کریم نیومده. این یه واقعیت قرآنیه که همه فقها بهش اذعان دارن. اما این حکم، از طریق سنت قطعی پیامبر اکرم (ص) و روایات معتبر ائمه معصومین (ع)، به عنوان یک حد شرعی برای زنای محصنه (یعنی زنای فرد متأهل و دارای دسترسی به همسر) ثابت شده و تقریباً تمام فقهای شیعه و سنی بر وجود و مشروعیت اون اجماع دارن.

چیزی که سنگسار رو از بقیه احکام متمایز می کنه، شرایط فوق العاده سخت و استثنایی اثبات و اجرای اونه. برای اینکه کسی مستحق این مجازات بشه، باید یا چهار مرد عادل و بی تفاوت، با چشم خودشون صحنه زنا رو دیده باشن (که تقریباً محاله) یا خود متهم، چهار بار و بدون هیچ اجباری، با اصرار خودش به گناهش اعتراف کنه، در حالی که حاکم شرع هم وظیفه داره اونو از اقرار منصرف کنه و به توبه تشویقش کنه. این سخت گیری ها نشون میده که هدف از این حکم، انتقام جویی یا مجازات گسترده نیست، بلکه بیشتر جنبه بازدارندگی داره و برای حفظ آبرو، حریم خصوصی، و بنیان خانواده و جامعه در برابر بی باکی های بسیار شدید و علنی وضع شده.

توی دنیای امروز و با چالش های حقوق بشری و مسائل رسانه ای، بعضی از فقها امکان تبدیل حکم رجم به سایر انواع اعدام رو، در شرایطی که اجرای اون باعث وهن اسلام و مسلمین بشه، جایز دونستن. این نشون میده که فقه اسلامی پویایی خودش رو حفظ کرده و به دنبال پاسخگویی به مقتضیات زمانه است. درک درست و جامع از این حکم و سایر احکام اسلامی، نیاز به نگاهی فراتر از قضاوت های سطحی و تک بعدی داره و باید تمام ابعاد و حکمت های اون رو در نظر گرفت.