دانلود نمونه دادخواست مطالبه وجه بابت فاکتور | رایگان و PDF
وقتی کسی به شما بدهکار باشد و پول فاکتورهایتان را ندهد، انگار که یک جای کار لنگ می زند و حساب و کتاب زندگی یا کسب وکارتان به هم می ریزد. برای پس گرفتن این پول، یکی از بهترین و قانونی ترین راه ها، ارائه دادخواست مطالبه وجه بابت فاکتور به دادگاه است. ما در این مطلب یک نمونه دادخواست جامع و تخصصی برای مطالبه وجه فاکتور را به صورت رایگان و در دو فرمت PDF و Word برایتان آماده کرده ایم که می توانید همین الان دانلود کنید و با کمک آن، گام اول برای رسیدن به حقتان را محکم بردارید.
دنیا پر از تعاملات مالیه و هر روز کلی کالا و خدمات با فاکتور دست به دست می شه. از یه فروشنده کوچیک تو بازار تا شرکت های بزرگ، همه با این سند سر و کار دارن. اما گاهی وقتا اوضاع اون طور که انتظار داریم پیش نمیره و بدهی فاکتورها، به خصوص وقتی طرف مقابل از پرداختش سر باز می زنه، میشه یه مشکل بزرگ. تو اینجور مواقع، دونستن حقوق خودمون و اقدام قانونی درست، مثل یه چراغ راه می مونه. اینجا دقیقاً همون جاییه که اهمیت یک دادخواست مطالبه وجه فاکتور حس میشه؛ سندی که به شما کمک می کنه تا از طریق قانون، به پولتون برسید.
این مقاله یه راهنمای کامل و جامع برای هر کسیه که از شریک کاری، مشتری یا هر فرد دیگه ای بر اساس یک فاکتور طلب داره و طرف مقابل از پرداختش طفره میره. چه فاکتورتون رسمی باشه و چه عادی، چه مهر و امضا داشته باشه و چه نداشته باشه، اینجا بهتون یاد می دیم چطور قدم به قدم پیش برید و حقتون رو بگیرید. هدف ما اینه که پیچیدگی های حقوقی رو براتون ساده کنیم و ابزارهای عملی مثل همین نمونه دادخواست رو در اختیارتون بذاریم تا با خیال راحت تر مسیر مطالبه رو طی کنید.
دادخواست مطالبه وجه بابت فاکتور چیست و چه زمانی به آن نیاز داریم؟
بیایید رک و راست بریم سر اصل مطلب. فرض کنید شما یه کالا فروختید یا یه خدماتی ارائه دادید و یه فاکتور بابتش صادر کردید. همه چیز خوب پیش می ره تا اینکه موعد پرداخت فرا می رسه و خبری از پول نیست. طرف مقابل هم هر روز امروز و فردا می کنه یا اصلاً زیر بار نمیره. اینجا دیگه کار از صحبت و چونه زدن گذشته و باید به فکر یه راه جدی تر باشید. این راه جدی تر همون دادخواست مطالبه وجه بابت فاکتور هست.
مطالبه وجه بابت فاکتور یعنی شما از طریق مراجع قضایی، از کسی که به شما بدهکاره و بدهی اش رو بر اساس فاکتور پرداخت نکرده، می خواید که پولتون رو پس بده. این دادخواست یه برگ رسمی و قانونیه که شما با پر کردن اون، از دادگاه می خواید که به موضوع رسیدگی کنه و حق شما رو از طرف مقابل بگیره. پس کی بهش نیاز پیدا می کنیم؟ هر وقت که طلبکار باشید و یه فاکتور دستتون باشه، اما بدهکارتون به تعهد خودش عمل نکنه. از یه خرید و فروش ساده تا قراردادهای بزرگ تر، فاکتور می تونه پایه و اساس طلب شما باشه.
تعریف فاکتور در محاکم قضایی: نقش فاکتور به عنوان سند مثبِت دین
شاید براتون سوال پیش بیاد که اصلاً فاکتور تو دادگاه چقدر اعتبار داره؟ آیا مثل چک یا سفته، خودش به تنهایی سند قویه؟ راستش رو بخواید، فاکتور تو نظام حقوقی ما، به خودی خود سند رسمی محسوب نمی شه، اما یه سند عادی خیلی مهمه. یعنی چی؟ یعنی فاکتور یه نشونه قویه از اینکه یه معامله انجام شده و یه بدهی ایجاد شده. در واقع، فاکتور مثل یه سند مثبت دین عمل می کنه.
وقتی یه فاکتور صادر میشه، چه دستی باشه و چه ماشینی، اطلاعات مهمی مثل مشخصات کالا یا خدمات، مبلغ، تاریخ و مشخصات طرفین رو در خودش داره. این اطلاعات نشون می ده که یه تعهد مالی بین دو نفر یا دو مجموعه وجود داره. حالا اگه طرف بدهکار اون رو امضا کرده باشه یا حتی مهر کرده باشه، اعتبارش صد برابر میشه. حتی اگه امضا هم نداشته باشه، با کمک مدارک و شواهد دیگه، میشه اثباتش کرد. پس فاکتور، دست کمی از بقیه اسناد نداره و میشه روش حساب کرد.
شرایط مطالبه وجه با فاکتور: (عدم پرداخت در موعد مقرر، انکار بدهکار، اختلافات تجاری)
کی باید دست به دامن دادگاه بشید و دادخواست مطالبه وجه بابت فاکتور رو تنظیم کنید؟ معمولاً وقتی که شرایط زیر پیش میاد:
- عدم پرداخت در موعد مقرر: مهم ترین و واضح ترین دلیل همینه. اگه تو فاکتور یا قرارداد مربوطه، یه تاریخ مشخص برای پرداخت توافق شده و اون تاریخ گذشته و پول به حسابتون نیومده، وقتشه که اقدام کنید.
- انکار بدهکار: ممکنه بدهکار اصلاً منکر وجود بدهی بشه یا بگه مبلغش اینقدر نیست. اینجا دیگه راهی جز مراجعه به دادگاه نمی مونه تا حقانیت ادعای شما ثابت بشه.
- اختلافات تجاری: گاهی ممکنه بین شما و طرف مقابل سر کیفیت کالا، نحوه ارائه خدمات یا هر موضوع دیگه ای اختلاف پیش اومده باشه که در نهایت به عدم پرداخت فاکتور منجر شده. دادگاه میتونه این اختلافات رو بررسی کنه و تکلیف پرداخت رو مشخص کنه.
- عدم پاسخگویی: شاید بدهکار نه منکر بشه و نه حرفی بزنه، فقط دیگه جواب تلفن نده و خودشو قایم کنه. اینجور مواقع هم بهترین راه همون پیگیری قانونیه.
تفاوت مطالبه وجه فاکتور با سایر اسناد (چک، سفته، قرارداد رسمی)
شاید بگید خب مطالبه وجه که برای چک و سفته هم هست، فرق فاکتور چیه؟ فرقش اینه که چک و سفته اسناد تجاری هستن و اعتبار قانونی خیلی بالاتری دارن. مثلاً میشه خیلی سریع تر و راحت تر، حتی بدون دادخواست، از طریق اجرای ثبت اقدام کرد. یا اینکه تو بحث مرور زمان (مدت زمان برای طرح دعوا)، قواعد خاص خودشون رو دارن.
اما فاکتور، یک سند عادی محسوب میشه. این یعنی برای اثباتش تو دادگاه، ممکنه نیاز به شواهد و مدارک بیشتری داشته باشید. مثلاً اگه فاکتور امضا نداشته باشه، باید با چیزایی مثل پیامک ها، ایمیل ها، لیست حسابداری، شهادت شهود یا حتی فیش های واریزی قبلی، وجود معامله و بدهی رو ثابت کنید. قراردادهای رسمی هم که دیگه تکلیفشون روشنه و اعتبار بالایی دارن. با این حال، نباید فکر کنید فاکتور سند ضعیفیه. اتفاقاً تو دنیای امروز که بیشتر معاملات با همین فاکتورها انجام میشه، دادگاه ها هم با دید مثبتی بهشون نگاه می کنن، به شرطی که شما بتونید به خوبی ازش دفاع کنید.
اعتبار حقوقی انواع فاکتور در دادگاه: رسمی، غیررسمی، بدون امضا
یکی از مهم ترین بخش های بحث مطالبه وجه فاکتور، فهمیدن اعتبار انواع فاکتورهاست. همه فاکتورها مثل هم نیستن و اعتبارشون تو دادگاه فرق می کنه. بیایید ببینیم هر کدوم چطور به دردتون می خورن.
فاکتور رسمی: سند محکم و قابل اعتماد
فاکتور رسمی، همونیه که از اسمش پیداست، مهر و امضای طرفین، کد اقتصادی فروشنده و خریدار رو داره و معمولاً تو معاملات بین شرکت ها یا اشخاص حقوقی صادر میشه. این فاکتورها معمولاً برای مسائل مالیاتی و حسابداری هم کاربرد دارن و همین رسمی بودن باعث میشه اعتبارشون تو دادگاه خیلی بالا باشه.
اگر فاکتورتون رسمی باشه، کارتون خیلی راحت تره. چون دادگاه به همین سند اعتماد می کنه. اما برای اینکه خیالتون راحت تر باشه و پرونده تون محکم تر بشه، خوبه که مدارک زیر رو هم داشته باشید:
- قبولیه کالا/خدمت: یعنی یه رسید یا مدرکی که نشون بده خریدار کالا رو تحویل گرفته یا از خدمات شما استفاده کرده.
- فیش واریز: اگه بخشی از پول رو پرداخت کرده باشن، فیش واریزش رو داشته باشید.
- گواهی ارزش افزوده: اگه معامله مشمول ارزش افزوده بوده و فاکتورتون رسمی هست، داشتن گواهی های مربوطه هم کمک کننده است.
خلاصه که فاکتور رسمی، مثل یه رفیق قدیمی وایمیسته و از حقتون دفاع می کنه.
فاکتور غیررسمی یا عادی: چطور اثباتش کنیم؟
فاکتور غیررسمی یا عادی، همون فاکتورهای معمولیه که شاید مهر و امضای رسمی نداشته باشه یا کد اقتصادی توش نباشه. مثلاً یه فاکتور دست نویس برای فروش یه کالا یا ارائه یه خدمت. خب، اینا اعتبار ندارن؟ چرا که دارن! فقط باید برای اثباتشون یه کم بیشتر تلاش کنید و مدارک دیگه ای رو کنارشون بچینید.
برای اثبات اعتبار یه فاکتور عادی، می تونید از این روش ها استفاده کنید:
- شهادت شهود: اگه کسی شاهد معامله یا تحویل کالا بوده، شهادتش خیلی می تونه کمک کنه.
- اقرار: اگه بدهکار در جایی (مثلاً در پیامک یا ایمیل) به بدهی خودش اعتراف کرده، این خودش یه سند محکمه پسنده.
- پیامک، ایمیل، مکاتبات: هرگونه پیام، ایمیل، یا حتی اسکرین شات از گفتگوهای آنلاین که نشون بده معامله ای انجام شده و بدهی وجود داره.
- دفاتر حسابداری: اگه شما یا طرف مقابل دفاتر حسابداری دارید و این معامله توش ثبت شده.
- رسیدهای پرداخت جزئی: اگه بخشی از فاکتور پرداخت شده، رسیدهای اون پرداخت ها می تونن اثبات کننده کل فاکتور باشن.
- عرف و عادت تجاری: تو بعضی کسب وکارها، عرف اینه که فاکتورها به صورت غیررسمی صادر می شن. دادگاه این عرف رو هم در نظر می گیره.
خیلی وقت ها، وقتی برای یه فاکتور عادی دعوایی مطرح میشه، دادگاه فقط به همون فاکتور نگاه نمی کنه؛ بلکه تمام قرائن و شواهد دور و بر اون رو هم بررسی می کنه تا به یه جمع بندی برسه. پس هر مدرکی که بتونه معامله و بدهی رو نشون بده، حتی اگه کوچیک باشه، با ارزشه.
فاکتور بدون امضا یا مهر: چطور بهش جون بدیم؟
فاکتور بدون امضا یا مهر، شاید تو نگاه اول خیلی ضعیف به نظر بیاد، اما غیرقابل اثبات نیست! اینجاست که نقش قرائن و امارات (همون شواهد غیرمستقیم) پررنگ میشه.
برای اثبات چنین فاکتوری، باید یه کلاژ از شواهد مختلف بسازید:
- پیامک ها و مکاتبات: مهم ترین بخش همین جاست. اگه تو پیامک ها یا ایمیل ها، طرف مقابل به دریافت کالا/خدمت یا مبلغ فاکتور اشاره کرده باشه، حتی بدون امضا هم فاکتورتون اعتبار پیدا می کنه.
- شهادت شهود: باز هم شهود می تونن گره گشا باشن.
- فیش های واریزی: اگه مبلغی بابت همین فاکتور (هرچند کم) پرداخت شده، فیشش رو نگه دارید.
- رسید تحویل کالا/خدمت: ممکنه خود فاکتور امضا نشده باشه، اما یه رسید تحویل کالا یا اتمام خدمت دارید که امضا شده.
- عادت طرفین: اگه همیشه با اون فرد یا شرکت به همین شیوه و بدون امضای مستقیم فاکتور کار می کردید، این خودش می تونه یه دلیل برای اثبات باشه.
یادتون باشه، قاضی تو اینجور پرونده ها دنبال جمع بندی شواهد هست. اگه بتونید با دلایل منطقی نشون بدید که این فاکتور مربوط به یه معامله واقعیه و بدهی ایجاد شده، حتی فاکتور بدون امضا هم می تونه به نفع شما باشه.
نکات حقوقی در مورد محتوای فاکتور: (تاریخ، مبلغ، شرح کالا/خدمت، مشخصات طرفین)
هر چقدر فاکتورتون کامل تر و دقیق تر باشه، کارتون تو دادگاه راحت تره. برای همین، موقع صدور فاکتور به این نکات توجه کنید:
- تاریخ: حتماً تاریخ دقیق صدور و تاریخ سررسید پرداخت رو بنویسید.
- مبلغ: مبلغ دقیق (عددی و حروفی) رو ذکر کنید.
- شرح کالا/خدمت: به وضوح مشخص کنید که چه کالا یا خدماتی ارائه شده. از توضیحات کلی بپرهیزید.
- مشخصات طرفین: نام و نام خانوادگی یا نام شرکت، کد ملی/کد اقتصادی، نشانی دقیق و شماره تماس رو کامل بنویسید.
- مهر و امضا: اگه امکانش هست، حتماً فاکتور رو مهر و امضا کنید و از طرف مقابل هم بخواید همین کار رو بکنه.
- شرایط پرداخت: اگه شرایط خاصی برای پرداخت دارید (مثلاً قسطی یا در چند مرحله)، اون رو هم تو فاکتور یا یه سند ضمیمه ذکر کنید.
دانلود رایگان نمونه دادخواست مطالبه وجه بابت فاکتور (PDF و Word)
خب، رسیدیم به بخش جذاب و عملیاتی ماجرا! بعد از اینکه فهمیدیم فاکتور چقدر مهمه و چه اعتباری داره، حالا وقتشه که ابزار اصلی یعنی نمونه دادخواست مطالبه وجه بابت فاکتور رو داشته باشید.
این نمونه دادخواست که بر اساس اصول حقوقی و تجربیات عملی تنظیم شده، به شما کمک می کنه تا بدون سردرگمی، یک دادخواست کامل و استاندارد رو برای مطالبه پول فاکتورهای پرداخت نشده تون آماده کنید. این نمونه در دو فرمت کاربردی و رایج (PDF و Word) ارائه شده تا هم بتونید به سرعت یه نسخه آماده برای چاپ داشته باشید و هم امکان ویرایش و شخصی سازی کامل رو برای خودتون فراهم کنید.
مزیت های این نمونه دادخواست چیه؟
- تخصصی و کامل: تمام بخش های لازم برای مطالبه وجه فاکتور رو در بر گرفته.
- قابل ویرایش (Word): می تونید اطلاعات خودتون رو به راحتی وارد کنید، تغییرات لازم رو اعمال کنید و حتی متن شرح دادخواست رو بر اساس شرایط خاص پرونده تون تنظیم کنید.
- آماده چاپ (PDF): یک نسخه نهایی برای مواقعی که فقط نیاز به تکمیل دستی دارید.
- صرفه جویی در زمان و هزینه: دیگه لازم نیست از صفر شروع کنید یا برای تنظیم یه دادخواست ساده، هزینه زیادی رو متحمل بشید.
همین الان می تونید این نمونه های ارزشمند رو دانلود کنید:
لینک دانلود: نمونه دادخواست مطالبه وجه بابت فاکتور (فایل PDF)
لینک دانلود: نمونه دادخواست مطالبه وجه بابت فاکتور (فایل Word قابل ویرایش)
راهنمای گام به گام تکمیل نمونه دادخواست
حالا که نمونه دادخواست رو دانلود کردید، بیاید ببینیم چطور باید فیلدهاش رو پر کنیم تا یه دادخواست درست و حسابی داشته باشیم:
- بالای دادخواست: معمولاً یه بخش برای ریاست محترم دادگستری/شورای حل اختلاف وجود داره. این رو لازم نیست دست بزنید.
-
خواهان: شما یا شرکت شما که طلبکاره.
- نام و نام خانوادگی/نام شرکت: اسم کامل خودتون یا شرکت.
- نام پدر/شناسه ملی: نام پدر اگه شخص حقیقی هستید، شناسه ملی اگه شرکت.
- نشانی کامل: آدرس دقیق پستی و شماره تماس.
-
خوانده: فرد یا شرکتی که بدهکاره و باید پول رو پرداخت کنه.
- نام و نام خانوادگی/نام شرکت: اسم کامل بدهکار.
- نام پدر/شناسه ملی: نام پدر اگه شخص حقیقی هستید، شناسه ملی اگه شرکت.
- نشانی کامل: آدرس دقیق پستی و شماره تماس (خیلی مهمه که آدرس درست باشه!).
-
خواسته: اینجا باید دقیقاً بگید چی می خواید.
- مطالبه وجه بابت فاکتور شماره [شماره فاکتور] مورخ [تاریخ فاکتور] به مبلغ [مبلغ فاکتور به عدد و حروف] ریال به همراه خسارات دادرسی، خسارت تاخیر تادیه و حق الوکاله وکیل (در صورت داشتن وکیل). هرچی دقیق تر باشه، بهتره.
-
دلایل و مستندات: اینجا باید مدارکتون رو لیست کنید.
- اصل و کپی فاکتور شماره [شماره فاکتور] مورخ [تاریخ فاکتور].
- کپی کارت ملی/شناسنامه خواهان.
- کپی سند تجاری (اگه قراردادی هست که فاکتور بر اساس اون صادر شده).
- اظهارنامه (اگه فرستادید).
- تصاویر پیامک ها، ایمیل ها یا هر مدرک دیگه.
-
شرح دادخواست: این مهم ترین بخش برای توضیح ماجراست. تو نمونه دادخواست، یه متن کلی هست که باید اونو با جزئیات پرونده خودتون پر کنید.
- با یه مقدمه شروع کنید: اینجانب/شرکت [نام شما] به موجب فاکتور شماره [شماره فاکتور] مورخ [تاریخ فاکتور] مبلغ [مبلغ] ریال بابت [شرح کالا/خدمت] از خوانده محترم طلبکار می باشم.
- ادامه بدید که بر اساس توافق قبلی/عرف تجاری، مقرر بود مبلغ فاکتور در تاریخ [تاریخ سررسید] پرداخت شود.
- توضیح بدید که متاسفانه با وجود پیگیری های مکرر [مثلاً ارسال اظهارنامه شماره فلان یا تماس های متعدد]، خوانده محترم از پرداخت بدهی خود امتناع ورزیده است.
- در آخر نتیجه گیری کنید: لذا با استناد به مدارک پیوست و مواد قانونی مربوطه، تقاضای صدور حکم بر محکومیت خوانده به پرداخت اصل خواسته، خسارات دادرسی، خسارت تاخیر تادیه و حق الوکاله وکیل مورد استدعاست.
- پایین دادخواست: امضا و تاریخ رو بزنید.
این راهنما فقط برای پر کردن فیلدهای خالیه، اما حواستون باشه که دقیق ترین اطلاعات رو وارد کنید. اگه جایی ابهام داشتید، حتماً با یه وکیل مشورت کنید.
بخش های اصلی دادخواست مطالبه وجه بابت فاکتور و نحوه تکمیل آنها
برای اینکه دادخواست شما قوی و محکم باشه، باید هر بخش رو با دقت و وسواس پر کنید. بیایید جزئی تر به هر قسمت نگاه کنیم:
مشخصات خواهان و خوانده: جزئیات دقیق برای شروع پرونده
این بخش، مثل شناسنامه پرونده شماست. باید اطلاعات رو دقیق و کامل وارد کنید. کوچک ترین اشتباه تو آدرس یا اسم، ممکنه پرونده رو طولانی کنه یا حتی مختومه. برای خواهان (یعنی شما یا شرکت شما که طلبکار هستید) و خوانده (بدهکار) باید این اطلاعات رو وارد کنید:
- نام و نام خانوادگی/نام شرکت: حتماً اسم رو کامل و طبق کارت ملی یا سند ثبت شرکت ها بنویسید.
- نام پدر/شناسه ملی: برای اشخاص حقیقی، نام پدر و برای شرکت ها، شناسه ملی (اگه شخص حقوقی باشه) لازمه.
- کد ملی/شماره ثبت: کد ملی برای افراد و شماره ثبت برای شرکت ها.
- نشانی کامل: این مورد فوق العاده مهمه. باید آدرس دقیق پستی خوانده رو داشته باشید تا ابلاغیه ها به دستش برسه. اگه آدرس اشتباه باشه، ابلاغ به درستی انجام نمیشه و پرونده پیش نمیره. کد پستی هم اگه دارید، وارد کنید.
- شماره تماس (اختیاری): اگه شماره تلفن یا موبایل طرف رو دارید، می تونه کمک کننده باشه، اما برای ابلاغ رسمی به نشانی پستی نیاز داریم.
خواسته: دقیقاً چی می خواهید؟
این بخش، قلب دادخواست شماست و باید خیلی واضح و روشن باشه که شما از دادگاه چی می خواید. فقط نگید پولم رو می خوام!. باید جزئیات رو بنویسید:
- اصل وجه فاکتور: مبلغ دقیق فاکتور رو به عدد و حروف بنویسید. مثلاً مطالبه مبلغ 100,000,000 ریال (یکصد میلیون ریال) بابت فاکتور شماره 1234 مورخ 1403/05/10.
- خسارت تاخیر تادیه: این همون جریمه دیرکرد پرداخت پوله که بر اساس شاخص بانک مرکزی محاسبه میشه. حتماً درخواستش رو بنویسید: و نیز مطالبه خسارت تاخیر تادیه از تاریخ سررسید فاکتور (یا از تاریخ تقدیم دادخواست) تا زمان اجرای حکم.
- خسارات دادرسی: تمام هزینه هایی که شما برای ثبت دادخواست، تهیه کپی مدارک، تمبر و … پرداخت می کنید، بهش میگن خسارت دادرسی. می تونید درخواست کنید که بدهکار این هزینه ها رو هم به شما بده: و مطالبه کلیه خسارات دادرسی.
- حق الوکاله وکیل: اگه وکیل گرفتید، می تونید درخواست کنید که حق الوکاله وکیل شما رو هم بدهکار پرداخت کنه: و حق الوکاله وکیل طبق تعرفه.
دلایل و مستندات: پرونده تان را با مدارک محکم کنید
اینجا لیستی از تمام مدارک و شواهدیه که به دادگاه کمک می کنه تا به نفع شما حکم بده. هر مدرکی که دارید، بنویسید و کپی برابر اصلش رو به دادخواست پیوست کنید:
- فاکتور: اصل یا کپی برابر اصل فاکتور (رسمی یا غیررسمی). این مهم ترین مدرکه.
- قرارداد پایه: اگه فاکتور بر اساس یه قرارداد کلی تر (مثلاً قرارداد فروش کالا یا ارائه خدمات) صادر شده، اون قرارداد هم مهمه.
- رسید تحویل کالا یا خدمات: هر رسیدی که نشون بده کالا تحویل داده شده یا خدمات انجام شده.
- فیش های واریز یا رسیدهای پرداخت: اگه بخشی از فاکتور پرداخت شده، رسیدهای اون رو پیوست کنید.
- اظهارنامه قضایی: اگه قبلاً برای مطالبه پول، اظهارنامه فرستادید، کپی برابر اصل اون رو هم بذارید.
- پیامک ها، ایمیل ها، مکاتبات: هرگونه مدرک الکترونیکی که نشون دهنده بدهی یا تایید معامله باشه.
- شهادت شهود: اگه شاهدی دارید، می تونید اسمش رو بنویسید و توضیح بدید که آماده اید شاهدتون رو به دادگاه معرفی کنید.
- مدارک هویتی خواهان: کپی کارت ملی یا شناسنامه.
- وکالت نامه: اگه وکیل دارید، وکالت نامه وکیل رو هم باید پیوست کنید.
- دفاتر و اسناد تجاری: مثل دفاتر حسابداری، اسناد مالی و… (اگه مرتبط با موضوع و برای اثبات لازم باشه).
یادتون باشه، هرچی مدارکتون کامل تر باشه، احتمال موفقیتتون بیشتره. دادگاه بر اساس همین مستندات قضاوت می کنه.
شرح دادخواست: داستان پرونده از زبان شما
این بخش جاییه که شما داستان واقعی اتفاق افتاده رو برای قاضی روایت می کنید. البته نه به صورت داستان سرایی رمانتیک، بلکه به زبانی حقوقی و مستند به مدارک. باید واضح، مختصر و مفید، واقعه رو توضیح بدید. به نکات زیر توجه کنید:
- با معرفی خودتون و خوانده شروع کنید.
- به فاکتور مورد نظر اشاره کنید (شماره، تاریخ، مبلغ و موضوع).
- توضیح بدید که معامله چطور انجام شده و کالا/خدمت تحویل شده.
- بگید که قرار بوده پول در چه تاریخی پرداخت بشه.
- اشاره کنید که با وجود مراجعات و پیگیری ها (مثل اظهارنامه، تماس تلفنی و…)، خوانده از پرداخت وجه امتناع کرده.
- در پایان، تکرار کنید که با توجه به مدارک، درخواست صدور حکم به پرداخت اصل وجه، خسارات تاخیر تادیه و دادرسی را دارید.
مثلاً می تونید اینطوری بنویسید: احتراماً به استحضار می رساند اینجانب/شرکت [نام خواهان] به موجب فاکتور شماره [شماره] مورخ [تاریخ]، مبلغ [مبلغ] ریال بابت [شرح کالا/خدمت] به خوانده محترم [نام خوانده] ارائه نموده ام. طبق توافق صورت گرفته/عرف تجاری، مقرر بود مبلغ مذکور حداکثر تا تاریخ [تاریخ سررسید] پرداخت گردد. متاسفانه با گذشت زمان تعیین شده و علیرغم پیگیری های مکرر و ارسال اظهارنامه شماره [شماره اظهارنامه و تاریخ آن در صورت وجود]، خوانده محترم از ایفای تعهد خود و پرداخت وجه فاکتور امتناع ورزیده است. لذا با تقدیم این دادخواست و استناد به فاکتور و سایر مستندات پیوست، تقاضای رسیدگی و صدور حکم بر محکومیت خوانده به پرداخت اصل وجه فاکتور، خسارت تاخیر تادیه از تاریخ سررسید تا زمان اجرای حکم و همچنین کلیه خسارات دادرسی و حق الوکاله وکیل مورد استدعاست.
مدارک لازم برای طرح دعوای مطالبه وجه با فاکتور
همونطور که گفتیم، تو دادگاه، مدرک حرف اول رو می زنه. پس قبل از اینکه قدمی بردارید، این چک لیست رو مرور کنید و مطمئن بشید همه مدارک لازم رو جمع و جور کردید. هر چی مدارکتون کامل تر و منظم تر باشه، مسیر پرونده هموارتره.
برای طرح دعوای مطالبه وجه بابت فاکتور، این مدارک ضروری هستن:
- اصل فاکتور و کپی برابر اصل آن: این مهم ترین مدرکه. اگه فاکتور رسمی نیست، کپی اون رو داشته باشید.
- مدارک هویتی خواهان: کپی کارت ملی و شناسنامه شما یا اگه شرکت هستید، مدارک ثبت شرکت و معرفی نماینده.
- اسناد اثباتی معامله: اگه قراردادی بابت این فاکتور امضا شده، کپی اون قرارداد.
- رسید تحویل کالا یا خدمات: اگه رسیدی بابت تحویل کالا یا اتمام خدمات دارید، حتماً پیوست کنید.
- اظهارنامه قضایی (در صورت ارسال): کپی برابر اصل اظهارنامه ای که قبلاً برای بدهکار فرستادید.
- پیامک ها، ایمیل ها و مکاتبات: هرگونه مکاتبه ای که نشون دهنده بدهی، تایید معامله یا وعده پرداخت باشه.
- گواهی شهود (در صورت وجود): اگه کسی شاهد معامله یا بدهی هست، اطلاعاتش رو یادداشت کنید.
- فیش های واریز (در صورت پرداخت جزئی): اگه بخشی از پول فاکتور پرداخت شده، رسیدهای اون رو هم داشته باشید.
- وکالت نامه وکیل (در صورت داشتن وکیل): اگه وکیل دارید، وکالت نامه اش رو پیوست کنید.
- لیست حسابداری یا دفاتر قانونی (برای شرکت ها): اگه این معامله تو دفاتر شما ثبت شده.
جمع آوری این مدارک به شما کمک می کنه تا با دست پر وارد دادگاه بشید و شانس موفقیت پرونده تون رو بالا ببرید. یادتون نره، همه کپی ها باید برابر اصل شده باشن که معمولاً تو دفاتر اسناد رسمی یا دفاتر خدمات قضایی این کار انجام میشه.
مراحل قانونی مطالبه وجه بابت فاکتور در مراجع قضایی (گام به گام)
پیگیری قانونی مطالبه وجه فاکتور ممکنه کمی پیچیده به نظر بیاد، اما نگران نباشید. اگه مراحل رو گام به گام پیش برید، مثل یه نقشه راه، به مقصد می رسید. اینجا مراحل اصلی رو براتون توضیح می دیم تا بدونید هر قدمی که برمی دارید، قراره به کجا ختم بشه.
گام اول: ارسال اظهارنامه قضایی (توصیه شده اما غیرالزامی)
قبل از اینکه کار به دادگاه بکشه، یه راه دوستانه تر و البته رسمی تر وجود داره: ارسال اظهارنامه قضایی. اظهارنامه، یه نامه رسمی هست که از طریق قوه قضاییه به طرف مقابل ارسال میشه و شما بهش اخطار می دید که فاکتورتون پرداخت نشده و اگه تو مهلت مشخصی پرداخت نکنه، مجبورید از طریق قانونی اقدام کنید. این کار چند تا فایده داره:
- اخطار رسمی: به بدهکار نشون میده که شما جدی هستید.
- سند رسمی: اگه کار به دادگاه کشید، خود اظهارنامه یه مدرک محکمه پسنده که نشون میده شما قبلاً تلاش کردید مشکل رو دوستانه حل کنید.
- شروع محاسبه خسارت تاخیر تادیه: از تاریخ ابلاغ اظهارنامه، می تونید خسارت تاخیر تادیه رو طلب کنید (البته این مورد تفسیرهای حقوقی متفاوتی داره و بستگی به قاضی داره).
برای ارسال اظهارنامه، می تونید به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه کنید و با کمک اون ها اظهارنامه تون رو تنظیم و ارسال کنید.
گام دوم: ثبت دادخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
اگه اظهارنامه جواب نداد یا از اول ترجیح دادید مستقیماً اقدام قضایی کنید، باید دادخواست مطالبه وجه بابت فاکتور رو ثبت کنید. این کار دیگه مثل قدیم نیست که برید دادگاه و فرم بگیرید. الان همه چیز از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی انجام میشه:
- تکمیل دادخواست: همون نمونه دادخواستی که دانلود کردید رو با اطلاعات خودتون و مدارکتون پر کنید.
- تهیه کپی برابر اصل مدارک: همه مدارک پشتیبان (فاکتور، قرارداد، پیامک ها، کارت ملی و…) رو کپی بگیرید و کپی ها رو در دفاتر اسناد رسمی یا همین دفاتر خدمات قضایی برابر اصل کنید.
- مراجعه به دفتر خدمات الکترونیک قضایی: با اصل مدارک و کپی های برابر اصل شده و دادخواست تکمیل شده، به یکی از این دفاتر برید.
- ثبت دادخواست: کارمندان دفتر، اطلاعات شما رو تو سیستم وارد می کنن، مدارک رو اسکن و پیوست می کنن و دادخواست شما رو ثبت می کنن.
- پرداخت هزینه های دادرسی: هزینه های مربوط به دادرسی (که در بخش بعدی توضیح می دیم) رو هم باید تو همین مرحله پرداخت کنید.
بعد از ثبت، یه کد پیگیری بهتون داده میشه که می تونید باهاش وضعیت پرونده تون رو دنبال کنید.
گام سوم: تعیین صلاحیت (شورای حل اختلاف یا دادگاه حقوقی)
بعد از ثبت دادخواست، پرونده شما به مرجع قضایی صالح ارسال میشه. اما این مرجع کجا می تونه باشه؟ شورای حل اختلاف یا دادگاه حقوقی؟ این بستگی به مبلغ فاکتور داره:
- شورای حل اختلاف: اگه مبلغ مطالبه شده (اصل فاکتور بدون خسارات) تا 200 میلیون ریال (20 میلیون تومان) باشه، پرونده به شورای حل اختلاف میره. رسیدگی تو شوراها معمولاً سریع تر و غیررسمی تره.
- دادگاه حقوقی: اگه مبلغ مطالبه شده بیشتر از 200 میلیون ریال باشه، پرونده به دادگاه حقوقی عمومی فرستاده میشه. رسیدگی تو دادگاه ها ممکنه طولانی تر و رسمی تر باشه.
خود سیستم دفاتر خدمات قضایی معمولاً این تشخیص رو می ده و پرونده رو به مرجع درست ارسال می کنه، اما خوبه که شما هم در جریان باشید.
گام چهارم: جلسه رسیدگی و دفاعیات
بعد از اینکه پرونده شما به مرجع صالح (دادگاه یا شورا) رفت، یه وقت رسیدگی تعیین میشه و از طریق ابلاغیه، به شما و خوانده خبر میدن که باید تو تاریخ مشخصی حاضر بشید. تو این جلسه:
- شما (یا وکیلتون) ادعای خودتون رو مطرح می کنید و مدارکتون رو ارائه می دید.
- خوانده (بدهکار) هم دفاعیات خودش رو ارائه میده. ممکنه بگه پول رو داده، یا اصلاً معامله ای نبوده، یا فاکتور جعلیه و …
- قاضی به حرف های هر دو طرف گوش میده، مدارک رو بررسی می کنه و اگه لازم باشه، ممکنه از شما یا شهودتون سوالاتی بپرسه.
- اگه نیاز به تحقیق بیشتر باشه، قاضی می تونه قرار تحقیق محلی صادر کنه یا موضوع رو به کارشناس ارجاع بده (مثلاً برای بررسی اصالت امضا یا صحت دفاتر حسابداری).
اینجا نقش فاکتور و سایر ادله در اثبات دعوای شما پررنگ میشه. هر چقدر مستندات شما قوی تر باشه، راحت تر می تونید ادعاتون رو ثابت کنید.
گام پنجم: صدور رای و فرآیند تجدیدنظرخواهی
بعد از بررسی های لازم، قاضی رای خودش رو صادر می کنه. این رای می تونه به نفع شما باشه (حکم به محکومیت خوانده به پرداخت وجه فاکتور و خسارات) یا به ضرر شما. بعد از صدور رای، هر دو طرف 20 روز فرصت دارن تا اگه به رای اعتراض دارن، تجدیدنظرخواهی کنن. این تجدیدنظرخواهی در دادگاه تجدیدنظر استان بررسی میشه و می تونه رای رو تایید، نقض یا اصلاح کنه.
اگه هیچ کدوم از طرفین تجدیدنظرخواهی نکردن یا رای دادگاه تجدیدنظر صادر شد، رای قطعی میشه و قابلیت اجرا پیدا می کنه.
گام ششم: اجرای حکم و نحوه وصول مطالبات
بعد از قطعی شدن رای، نوبت به اجرای حکم می رسه. اگه بدهکار خودش داوطلبانه پول رو پرداخت نکنه، شما می تونید از طریق اجرای احکام دادگاه، درخواست اجرای حکم رو بدید. تو این مرحله:
- دادگاه به بدهکار اخطار میده که ظرف 10 روز پول رو پرداخت کنه.
- اگه پرداخت نشد، شما می تونید تقاضای معرفی اموال بدهکار رو بکنید (مثلاً حساب بانکی، ماشین، ملک، حقوق و…).
- دادگاه بعد از شناسایی اموال، اون ها رو توقیف می کنه و از محل اون ها، طلب شما رو پرداخت می کنه.
- اگه بدهکار هیچ مالی نداشته باشه و معسر (ناتوان از پرداخت) باشه، می تونه دادخواست اعسار بده و درخواست قسط بندی بدهی رو بکنه.
هزینه های دادرسی و سایر مخارج مطالبه وجه فاکتور
مثل هر کار قانونی دیگه، مطالبه وجه فاکتور هم یه سری هزینه هایی داره. دونستن این هزینه ها بهتون کمک می کنه تا بهتر برنامه ریزی کنید. این هزینه ها بسته به مبلغ فاکتور و پیچیدگی پرونده ممکنه کم یا زیاد بشن.
هزینه دادرسی: درصد از مبلغ خواسته
مهم ترین هزینه، همون هزینه دادرسی هست که موقع ثبت دادخواست باید پرداخت کنید. این هزینه به درصد از مبلغی که شما مطالبه می کنید (مبلغ فاکتور) محاسبه میشه:
- برای دعاوی تا 200 میلیون ریال (20 میلیون تومان): چون این پرونده ها تو شورای حل اختلاف رسیدگی میشن، هزینه دادرسی 1.75 درصد مبلغ خواسته است.
- برای دعاوی بالای 200 میلیون ریال: این پرونده ها تو دادگاه حقوقی رسیدگی میشن و هزینه دادرسی 3.5 درصد مبلغ خواسته است.
مثلاً اگه فاکتورتون 100 میلیون تومانه، هزینه دادرسی تو دادگاه حقوقی حدود 3.5 میلیون تومان میشه (البته به غیر از هزینه های جانبی). این مبلغ بعداً اگه شما تو پرونده پیروز بشید، جزو خسارات دادرسی از بدهکار دریافت میشه.
هزینه وکیل: در صورت انتخاب وکیل
اگه تصمیم بگیرید برای پیگیری پرونده تون وکیل بگیرید، باید حق الوکاله وکیل رو هم در نظر بگیرید. حق الوکاله وکیل بر اساس تعرفه مصوب قوه قضاییه و توافق شما با وکیل تعیین میشه. این هزینه می تونه مبلغ قابل توجهی باشه، اما در عوض، یه وکیل با تجربه می تونه پرونده تون رو با سرعت و دقت بیشتری پیش ببره و شانس موفقیت شما رو بالا ببره. مثل یه سرمایه گذاری برای رسیدن به پولتون!
هزینه های جانبی: (کارشناسی، دفاتر خدمات قضایی، نشر آگهی)
علاوه بر هزینه های اصلی، ممکنه یه سری هزینه های جانبی هم پیش بیاد:
- هزینه دفاتر خدمات قضایی: برای ثبت دادخواست و هرگونه اقدام دیگه تو این دفاتر، یه مبلغی باید پرداخت کنید.
- هزینه کارشناسی: اگه قاضی تشخیص بده برای بررسی اصالت فاکتور، دستخط، یا دفاتر حسابداری نیاز به نظر کارشناس هست، باید هزینه کارشناسی رو پرداخت کنید.
- هزینه نشر آگهی: اگه آدرس بدهکار رو نداشته باشید و نتونید ابلاغ رو انجام بدید، ممکنه دادگاه دستور بده از طریق روزنامه آگهی کنید که اون هم هزینه ای داره.
البته باز هم تاکید می کنیم که اگه تو پرونده پیروز بشید، اغلب این هزینه ها رو هم می تونید از طرف مقابل مطالبه کنید.
نکات حقوقی مهم و کلیدی در دعوای مطالبه وجه بابت فاکتور
رسیدیم به نکاتی که شاید تو نگاه اول ریز باشن، اما می تونن سرنوشت یه پرونده رو عوض کنن. این توصیه ها رو جدی بگیرید تا با چشم بازتری وارد گود بشید و حقتون رو تمام و کمال بگیرید.
-
اهمیت تاریخ سررسید در فاکتور:
همیشه توی فاکتور یک تاریخ مشخص برای پرداخت بذارید. اگه تاریخ سررسید وجود نداشته باشه، دادگاه ممکنه تشخیص بده که وجه عندالمطالبه (یعنی هر وقت که طلبکار بخواد) هست. اما وجود تاریخ سررسید، هم تکلیف رو روشن می کنه و هم شروع محاسبه خسارت تاخیر تادیه رو مشخص می کنه. اگه تاریخی نباشه، دادگاه معمولاً از زمان ارسال اظهارنامه یا حتی تاریخ دادخواست، خسارت تاخیر رو حساب می کنه.
-
اهمیت قبولیه فاکتور توسط خوانده (حتی به صورت ضمنی):
هر چقدر که بدهکار به نحوی (مستقیم یا غیرمستقیم) وجود فاکتور و بدهی رو تایید کرده باشه، کار شما تو دادگاه راحت تره. این تایید می تونه با امضای فاکتور، مهر کردن اون، ارسال پیامک یا ایمیل مبنی بر دریافت کالا و خدمات، یا حتی پرداخت بخشی از فاکتور باشه. به این میگن قبولیه فاکتور. اگه فاکتورتون امضا نداره، دنبال همین تاییدهای ضمنی بگردید.
-
مدت زمان (مرور زمان) طرح دعوا برای فاکتور:
برخلاف اسناد تجاری مثل چک و سفته که مرور زمان خاص خودشون رو دارن، برای مطالبه وجه فاکتور (که یک سند عادیه)، تو قانون مدنی ما مرور زمان خاصی در نظر گرفته نشده. یعنی شما از لحاظ قانونی، تا هر زمانی که سندیت طلب شما اثبات بشه، می تونید اقدام کنید. اما یه ضرب المثل قدیمی میگه هرچه زودتر، بهتر!. اقدام به موقع باعث میشه مدارک و شواهد تازه تر باشن، شهود فراموشی نگرفته باشن و بدهکار هم فرصت کمتری برای جابجایی اموالش داشته باشه. پس تا دیر نشده اقدام کنید!
-
امکان درخواست تامین خواسته (توقیف اموال خوانده) پیش از صدور حکم:
یکی از بهترین و کاربردی ترین کارهایی که می تونید بکنید، درخواست تامین خواسته هست. این یعنی شما از دادگاه می خواید قبل از اینکه حکم نهایی صادر بشه، اموال بدهکار رو توقیف کنه. چرا این کار خوبه؟ چون بدهکار دیگه نمی تونه اموالش رو بفروشه، جابجا کنه یا به نام کس دیگه ای بزنه و دست شما رو خالی بذاره. برای تامین خواسته، باید مبلغی رو به عنوان خسارت احتمالی به حساب دادگستری واریز کنید که بعد از اتمام پرونده و در صورت محق بودن شما، بهتون برگردونده میشه.
-
خسارت تاخیر تادیه: نحوه محاسبه بر اساس شاخص بانک مرکزی:
اگه پولتون رو به موقع نگرفتید، علاوه بر اصل پول، می تونید خسارت تاخیر تادیه (همون جریمه دیرکرد) رو هم مطالبه کنید. این خسارت بر اساس نرخ تورم سالانه که بانک مرکزی اعلام می کنه، محاسبه میشه. پس اگه پرونده تون طول بکشه، با این بند می تونید از ارزش پولتون دفاع کنید.
-
دفاعیات احتمالی خوانده و نحوه مقابله با آنها (اعسار، اثبات پرداخت):
بدهکار ممکنه برای فرار از پرداخت، دفاعیات مختلفی داشته باشه. مثلاً بگه: پول رو پرداخت کردم (و یه فیش جعلی نشون بده)، اصلاً معامله ای در کار نبوده، فاکتور جعلیه، من اعسار دارم و نمی تونم پرداخت کنم، یا مبلغ فاکتور اینقدر نیست. شما باید برای مقابله با هر کدوم از این دفاعیات آماده باشید و مدارک و شواهد محکمی ارائه بدید. مثلاً اگه ادعای پرداخت کرد، ازش بخواید سند پرداخت رو ارائه کنه و شما صحت اون رو زیر سوال ببرید. اگه ادعای اعسار کرد، شما می تونید تحقیق کنید که آیا واقعاً معسر هست یا فقط ادعا می کنه.
نتیجه گیری
مطالبه وجه بابت فاکتور، شاید تو نگاه اول یه مسیر پر پیچ و خم حقوقی به نظر بیاد، اما با داشتن اطلاعات درست و یک نمونه دادخواست استاندارد، دیگه انقدرها هم ترسناک نیست. مهم اینه که از حقتون نگذرید و اجازه ندید پولتون همین طور هدر بره.
یادتون باشه که مستندسازی دقیق (یعنی داشتن فاکتورهای کامل و جمع آوری تمام شواهد و مدارک)، اقدام به موقع و درک صحیح از مراحل قانونی، مهم ترین کلیدهای موفقیت شما تو این مسیره. حتی اگه فاکتورتون امضا هم نداره، با کمک شواهد جانبی می تونید بهش اعتبار بدید. پس قبل از هر کاری، همه مدارکتون رو مرتب کنید و برای دفاع از حقتون آماده باشید.
با اینکه این مقاله تلاش کرده تا تمام جنبه ها رو پوشش بده و راهنمایی های عملی در اختیارتون بذاره، اما دنیای حقوق پر از ظرایف و جزئیاته که ممکنه تو هر پرونده ای فرق داشته باشه. به همین خاطر، همیشه توصیه میشه برای پرونده های مطالبه وجه فاکتور، به خصوص اگه مبلغ بالا باشه یا ابهامات زیادی وجود داشته باشه، با یک متخصص حقوقی و وکیل مجرب مشورت کنید. یک وکیل خوب می تونه بهترین استراتژی رو بهتون نشون بده و از حقتون به بهترین شکل دفاع کنه.
اگه با مطالعه این مقاله باز هم سوالی تو ذهنتون موند یا برای پیگیری پرونده تون نیاز به مشاوره حقوقی تخصصی دارید، می تونید با کارشناسان ما تماس بگیرید. ما آماده ایم تا در کنار شما باشیم و کمک کنیم به پولتون برسید.



